أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ

409

دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )

بر بنياد قولي ، كاربرد تعبير « كعب الأحبار » روا نيست و « كعب الحبر » بايد گفت ؛ ولى پيشينيان تعبير « كعب الأحبار » را به كار برده‌اند . برخى عوام فارسى زبان « كعب الاخبار » مىگويندش كه نادرستست . ( نگر : الأعلام ، زركلى ، ج 3 ، ص 813 ؛ لغتنامهء دهخدا ، ذيل « كعب الأحبار » ؛ فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، بخش اعلام ، ذيل « كعب الأحبار » . ) ( 250 ) 7 / 11 « سلمان » . « سلمان » : از گرامىترين صحابيان رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - است و اصالتا ايرانى ؛ از جهت ايرانى بودنش ، « سلمان فارسى » خوانده مىشود . در بارهء سال در گذشتش اتّفاق نظر نيست . چون حقّ او بدين يادداشت گزارده نيايد ، در بارهء وى بنگريد به : بررسى سير زندگى و حكمت و حكومت سلمان فارسى ، سيّد عطاء اللّه مهاجرانى ، انتشارات اطّلاعات ، تهران ، 1375 ه . ش . سلمان فارسى در ترازوى ادب و تحقيق ، تأليف : دكتر حسين مجيب مصرى ، ترجمهء : حسن يوسفي آملى ، دفتر نشر فرهنگ إسلامي ، تهران ، 1373 ه . ش . نفس الرّحمان في فضائل سلمان ، حاج ميرزا حسين نوري طبرسى - طاب ثراه - ، تحقيق : جواد قيّومى ، موسسهء آفاق تهران ، 1411 ه . ق . ، 1369 ه . ش . « اعتقاد به خوبى سلمان - رحمة اللّه عليه - » نزد شيعهء اماميّه « ضروري » ( ضروري مذهب ) دانسته شده ( نگر : رسائل فارسى جرجانى ، ص 216 ) . ( 251 ) 7 / 12 « . . . امّت كيست ؟ » بخشى از اين عبارت زير كاغذى ( گ . كاغذ مرمّت ) پوشانيده شده است ، ولى از بخشهاى پيدا به نظر مىرسد قرائت ما بيراه نباشد . ( 252 ) 7 / 13 « رعيّت » . « رعيّت » : عامهء مردم زير دست و فرمانبردار . . . ( ناظم الأطباء ) . عامهء مردم ، گروهى كه داراى سرپرست و راعى باشند . ( فرهنگ دكتر معين ) . « دلهاى رعيّت و لشكرى بر طاعت ما و بندگى بياراميد . » ( تاريخ بيهقى ) . « شاه كه ترتيب ولايت كند * حكم رعيّت به رعايت كند » ( نظامى ) « رعيّت چو بيخ است و سلطان درخت * درخت اى پسر باشد از بيخ سخت » ( سعدى ) ( نقل گزينشگرانه از : لغتنامهء دهخدا ) . ( 253 ) 7 / 13 « سويّت » . « سويّت » : برابرى با اعتدال ، يكسانى . « آنچه حطام دنياويست . . . به سويت قسمت رود . » ( ترجمهء تاريخ يمينى ) .